Koolrabi kweken in de moestuin
Koolrabi is een van de meest economische planten om zelf in je moestuin te kweken in plaats van deze in de winkel te moeten kopen. Daarnaast is het gewoon een hele lekkere knol. Het is dus zeker aan te raden om meer over de teelt te leren!
Koolrabi is een kruisbloemige plant die tot de koolsoorten behoort en al sinds jaar en dag wordt gegeten in West-Europa. In 1554 werd de plant al beschreven, maar het is aannemelijk dat de plant al in de Romeinse tijd bekend was.
Kool is een plantensoort waarvan we vele verschillende groentes van eten. Bij de meeste koolsoorten eten we de verdikte bladeren, zoals bij witte en rode kool en boerenkool. Van andere koolsoorten eten we de bloemknoppen en steel, zoals bij broccoli en bloemkool. Bij koolrabi is juist de steel verdikt en eten we dus de steel. Dit is goed te zien aan de verspreide manier waarop de bladeren uit de knol groeien.
Tegenwoordig is koolrabi een beetje een vergeten groente. Zonde, want je kan er erg lekkere gerechten mee maken en het is een leuke plant om te telen.
Zaaien en opkweken van koolrabi
Er zijn vele verschillende koolrabisoorten te koop. Sommige kleine soorten zijn al na 7-9 weken oogstbaar (zoals de ‘Lanro’), terwijl anderen een veel langere groeiperiode hebben en tot wel 2 kg kunnen worden (zoals de ‘Superschmelz’).
De planten kunnen vanaf ongeveer maart in 5 cm potjes met potgrond gezaaid worden, een kleine cm diep. Liefst onder vochtige omstandigheden onder onverwarmd plastic of glas, om zo te zorgen voor een snelle opkomst. Een hoge temperatuur zorgt voor een snelle groei en kieming, maar een te hoge temperatuur tijdens de groei (±15°C) kan ervoor zorgen dat de planten juist te snel groeien en later makkelijk omvallen. Er zijn echter ook enkele herfstrassen beschikbaar (zoals de ‘Kolibri F1′) die wel de hele zomer gezaaid kunnen worden en hier waarschijnlijk minder last van hebben.
Aangezien koolrabi vrij slecht te bewaren is, is het verstandig om niet teveel planten in 1 week te zaaien en de oogst op die manier wat uit te spreiden over het jaar.
Afhankelijk van het weer zijn de planten na 2 (zomer) tot 7 weken (vroeg voorjaar) klaar om overgeplant te worden. De plantafstand is afhankelijk van de raseigenschappen zoals de grootte van de knol; vaak ergens tussen de 30×30 cm en 40×40 cm.
Advertentie
Play to Prep focust zich op het voorbereiden van gezinnen op mogelijke noodscenario’s zoals een overstroming of langdurige stroomuitval.
Voor de gezinnen met weinig ervaring met voorbereiden is er een tabletop-scenariotraining; bedoeld om inzicht te krijgen in wat er bij een noodscenario komt kijken en hoe het gezin op dat moment handelt.
Ga naar http://www.playtoprep.nl voor meer informatie.
Grondbewerking en bemesting van koolrabi
Koolrabi heeft een vrij slecht wortelsysteem. Vanwege dit slechte wortelsysteem is het belangrijk om tijdens het groeiproces (zowel in de potten als in het veld) de plant regelmatig water te geven en vooraf de grond goed los te maken. Ook het gebruiken van compost kan bijdragen aan het vasthouden van water en voedingsstoffen.
Net als de andere groentes met veel blad is het ook voor koolrabi belangrijk om voldoende te bemesten. Koolrabi heeft ongeveer 18 gram stikstof nodig per vierkante meter, minus de al aanwezige bodemvoorraad. Bij de meeste groentetuinen gaan we ervan uit dat er 5 gram in de bodem aanwezig is.
Een deel van de bemesting mag gegeven worden voordat de plant gepoot wordt. De rest kan dan op een iets later moment gegeven worden als de plant enkele weken oud is. Het is verstandig om niet meer bij te bemesten als de knol groter dan 4 cm is. Dit om te zorgen dat de plant niet te snel groeit en er groeischeuren ontstaan.
In tabel 2 wordt het aantal liters getoond dat nodig is van enkele verschillende meststoffen om de gewenste hoeveelheid te bereiken.
Wist jij dat je de kwaliteit van de bodem zelf kan meten en beïnvloeden? Lees er hier meer over…
Er is bij de berekeningen van tabel 2 rekening gehouden met de verschillende werkingscoëfficiënten van de mestsoorten en de gemiddelde aanwezige bodemvoorraad. Aangezien er ook een deel in het jaar erna vrijkomt is er in de opvolgende jaren veel minder bemesting nodig. De benodigde hoeveelheid als je jaarlijks met organische mest bemest kan je uitrekenen door de hierboven getoonde hoeveelheid te vermenigvuldigen met de wc (werkingscoëfficiënt). Let op: mocht je er toch voor kiezen om radijs te bemesten, doe dit dan lang voordat je gaat zaaien.
Oogst, verwerking, bewaren en invriezen
Als de knollen de gewenste grootte bereikt hebben kunnen ze worden geoogst. Bij lekker weer kan dit al relatief snel zijn, soms al binnen 5 weken. Hoe lang je ze moet laten groeien hangt af van het ras.
Het is verstandig om de knollen tijdig te oogsten. Als je ze te lang laat doorgroeien krijgen ze een houtige en taaie onderkant, wat minder lekker is.
Door de bladeren bij de oogst te verwijderen kan je ze nog enkele dagen in de koelkast bewaren. De jonge bladeren hoef je overigens niet weg te gooien, ook die zijn nog erg lekker in salades en vergelijkbaar met koolbladeren.
Mocht je toch meer knollen hebben dan je in korte tijd op kan eten, dan kan je deze invriezen door de knollen te schillen, in stukjes te snijden en 2-4 minuten te blancheren in kokend water.
Koolrabi rauw erg lekker in salades, het smaakt dan fris, een beetje scherp en een beetje vergelijkbaar met broccolisteel. Ook gekookt is het erg lekker om te eten. Denk aan koolrabisoep of bijvoorbeeld geroerbakt in een Vietnamees of Chinees gerecht.
Kijk voor het volledige voedingswaarde overzicht hier.
Bronnen over koolrabi kweken
Hieronder wordt een overzicht gegeven van een aantal bronnen die voor dit stuk gebruikt zijn. Deze bronnen zijn ook zeer geschikt om meer te leren over koolrabi kweken.
- D. Drost and M. Johnson. 2020. Kohlrabi in the Garden.
- Wisconsin Master Gardener website. 2005. Kohlrabi.
- Proefstation voor Tuinbouw onder Glas. ±1985. Teeltbeschrijving koolrabi.
- Vreeken zaden. 2022 Koolrabi.
- De bolster. 2022 Koolrabi.